Feeds:
Artigos
Comentarios

Archive for 12 Xaneiro 2011

BIOGRAFÍA

Dulce Chacón

Dulce Chacón naceu en Zafra (Badaxoz) o 3 de xuño de 1954, no seo dunha familia tradicional, “aristócrata, de dereitas e do bando nacional”, como ela mesma contaba. Seu pai, Antonio Chacón, foi alcalde dunha pequena vila estremeña durante a ditadura. Como home ilustrado, gustaba de ler poesía en voz alta á súa familia, unha afección da que a pequena Dulce pronto se contaxiou e que a guiou xa de maneira temperá cara á literatura.

Cando ela contaba só con 12 anos de idade, seu pai morreu. A nai levou a familia a Madrid, e Dulce, xunto a súa irmá xemelga, acabou nun colexio como internada. Así foi como Chacón comezou a escribir poesía para fuxir dos traumáticos cambios que estaba vivindo. Durante a adolescencia leu a Celan, Rilke, César Vallejo e José Ángel Valente, autores todos que terán un forte peso no seu estilo persoal.

O seu primeiro libro publicado sería Querrán ponerle nombre, en 1992. Seguíronlle Las palabras de la piedra (1993) e Contra el desprestigio de la altura (1995), co que gañaría o Premio de Poesía Ciudad de Irún.

A súa primeira novela foi Algún amor que no mate, na que indaga nos problemas de parellas tras unha fachada de normalidade. Unha novela, segundo o Premio Nobel José Saramago, “dura pero necesaria”. Tras ela chegaría Blanca vuela mañana (1997) e Matadora (1998), unha biografía de Cristina Sánchez, a primeira muller toureira española.

Ese mesmo ano, tras estrea-la súa obra de teatro Segunda mano, publica a novela Háblame, musa, de aquel varón, na que aborda a intolerancia en dúas das súas formas máis comúns: a xenofobia e a violencia nas relacións de parella. Despois vería o libro de poesía Matar al ángel (1999) e Cielos de barro, una ambiciosa novela coral centrada, por vez primeira, na Estremadura da posguerra. A novela gaña o Premio Azorín 2000.

Dunha maneira natural, o tema da posguerra esténdese á súa seguinte novela, La voz dormida. Para esta, Chacón pasou case catro anos investigando, compilando, entrevistando. O resultado é a historia novelada (pero non por iso menos real) daquelas mulleres vítimas da represión franquista que poboaron a España dos anos corenta. La voz dormida gañou o Premio Libro del Año 2003, concedido polo Gremio de Libreros de Madrid.

Pero non houbo, lamentablemente, tempo para máis. En outubro de 2003 foille diagnosticado un cancro en estado avanzado. Dulce Chacón morría o 3 de decembro dese mesmo ano.

CLAVES

  • A pesar da súa familia, tradicional e conservadora, Dulce Chacón séntese moi cedo ligada ó ideario progresista. Nisto tivo certo peso o silencio familiar á hora de falar acerca da represión franquista, o que a impulsou a buscar por si mesma.
  • Con respecto á eterna pugna entre poesía da experiencia, poesía do coñecemento e poesía do silencio, opinaba que era tan só unha loita de egos, e que “un poeta debe escribir lo que le dé la gana, cuando y como le dé la gana”.
  • Implicouse profundamente na causa das mulleres que sufriron o cárcere (ou as execucións) da represión franquista. Opinaba que en España se silenciou durante demasiado tempo unha parte esencial da historia, e que por iso o rancor segue enquistado. O seu lema era ni rencor ni olvido, senón unha sa exposición de tódolos feitos dun e doutro bando.

CURIOSIDADES

  • Unha das súas máximas preocupacións era inculca-lo amor pola literatura nos novos, e non compartía en absoluto os puntos de vista pedagóxicos da escola. Opinaba que, se a un neno o obrigan a ler El Quijote con só trece anos, se crea un efecto inverso e o rapaz acaba odiando a lectura.
  • Entre os seus mellores amigos estaban José Saramago, a súa muller, a periodista Pilar del Río, e os escritores Rosa Regás e Luis Landero.
  • Cielos de barro está dedicada ó seu pai, Antonio Chacón. Presentouna ó Premio Azorín baixo o pseudónimo Hache, o mesmo que empregaba o seu proxenitor. Por certo, o título foi un regalo do novelista Julio Llamazares.
  • Ela mesma adaptou a súa novela Algún amor que no mate para a súa versión teatral, en 1997.

 

Breve descrición de Cielos de Barro

Cielos de barro

Cielos de barro arranca como unha novela de intriga, un crime múltiple e a busca do seu autor; pero é moito máis que iso. As historias que xorden na reconstrución dese tráxico suceso fálannos de paixóns sublimes e rastrexas, como o amor e o odio familiares, os enfrontamentos entre amos e servos, a paixón erótica e o ruído e a furia das guerras.

Un pastor é acusado de cometer un triple asasinato no cortijo estremeño onde os seus familiares traballaron como serventes durante xeracións. A súa única defensa será a testemuña sen fisuras do seu avó, que revelará una brutal historia de intriga, sometemento, erotismo e vinganza, da que amos e criados son á vez testemuñas e protagonistas.

Nunha época na que a Guerra Civil fixo retallos a existencia de vencedores e vencidos, o relato dun vello oleiro que non se rende á inxustiza abrirá feridas aínda sen cicatrizar e cuestionará os rexios cimentos morais da aristocracia rural española.

Galardoada co Premio Azorín de novela en 2000, Cielos de barro é unha obra apaixonante, escrita coa intelixencia propia de quen domina a difícil arte de atrapar cunha historia. Unha novela imprescindible para comprende-lo pasado dun país maltreito, que tivo de rescatarse como puido dos seus propios horrores.

Advertisements

Read Full Post »

Kressmann Taylor

Kressmann Taylor é o pseudónimo de Katherine Kressman. Nacida en Oregón en 1903, comezou moi cedo a traballar como publicista e a escribir en diversas revistas literarias. Cando, en 1938 se publicou esta obra, o editor pensou que, segundo os canons morais da época, a historia era demasiado forte para que fose firmada por unha muller, polo que se publicou co pseudónimo masculino Kressmann Taylor, alias que, por outra parte, nunca abandonou. Conseguiu con este relato ser unha das escritoras máis recoñecidas do seu país. Outros libros escritos por esta autora son Día sin retorno ou Diario de una inundación en Florencia. K. Taylor morreu en xullo de 1996 á idade de 93 anos, pasando o último ano da súa vida concedendo entrevistas.

RESUMO

Enderezo descoñecido conta a sorprendente historia de dous amigos e socios propietarios dunha galería de arte en California, Max Eisenstein, xudeu, e Martin Schulse, alemán, que retorna ao seu país en 1932, coincidindo co ascenso do partido nazi. Esta obra, breve e intensa, representa unha das máis estarrecedoras arengas contra o nazismo, cuxo rostro perverso se nos fai patente ao longo da correspondencia entre os dous personaxes.

Enderezo descoñecido publicouse por primeira vez en 1938 e causou gran sensación pola crueza coa que expoñía perante a opinión pública norteamericana o veleno do nazismo dende os seus inicios. En 1939, a tradución holandesa desapareceu das librerías e, coincidindo coa ocupación nazi, a única presenza da novela en Europa foi na lista de libros prohibidos do Reichskommisar. A historia permaneceu descoñecida no continente durante sesenta anos máis, malia o impacto e o grande éxito que acadara nos Estados Unidos e Inglaterra. Trala súa reedición en 1995, para conmemorar o cincuenta aniversario da liberación dos campos de concentración, chegou ás mans de Henri Dougier, o editor francés da revista Autrement, quen decidiu publicala convencido da súa importancia para as vítimas do nazismo e para toda a comunidade europea. A partir de entón, a novela foi traducida ao italiano, hebreo, alemán, grego, noruegués, sueco, danés, portugués, español e catalán.

 

CONTEXTO HISTÓRICO

Neses anos A Alemaña estaba sacudida pola crises económica mundial, iniciada coa creba da Bolsa de New York en outubro de 1929, producindo un acelerado crecemento do paro, que pasou de pouco máis dun millón de persoas en setembro de 1929 á cifra de seis millóns a comezos de 1933. A

Enderezo descoñecido

depresión, coas súas consecuencias económicas e psicolóxicas, meteu de cheo a Alemaña nunha grave crise política e os nazis (partido político en auxe naqueles anos) aproveitaron esa circunstancia para presentar esta crise como resultado do sistema democrático alemán imperante. Hindenburg (presidente da República da Alemaña) nomeou en 1933 chanceler a Adolf Hitler e en apenas uns meses (e trala morte de Hindenburg en 1934), os nazis tomaron o control do Estado e da sociedade con cambios nas leis imperantes e cun clima de violencia política contra os seus opoñentes. Así, Hitler converteuse no führer absoluto, combinando os poderes de chanceler e presidente do Reich, e eliminando as liberdades democráticas e os dereitos civís, coa conseguinte destrución da República Parlamentaria de Weimar; a mediados do ano 1933, A Alemaña era xa unha ditadura cun único partido, o NSDAP (comunmente coñecido como os nazis).

Durante as décadas dos 30 e 40 realizouse o máis tráxico xenocidio na Alemaña, onde foron asasinados máis de 6.000.000 de xudeus (a pesar de que estes foron os máis prexudicados, tamén se pode falar dos moitos asasinados por teren algunha incapacidade física, ou por seren xitanos ou homosexuais).

Mentres todo iso pasaba, A Alemaña ía invadindo territorios, os alemáns volvían sentirse orgullosos de ser o que eran e todos os que nun primeiro momento se negaran a seguir a Hitler (que non eran moitos) terminaron convencéndose de que el era un salvador, un guía.

A autora, ó escribir o seu relato, reflectiu esta realidade política e social que sucedía na Alemaña e baseouse nunha historia real que lle contaron acerca duns íntimos amigos (un xudeu e outro alemán), que ó comezo do auxe do nazismo se distanciaron por motivos políticos, quedando a súa vella amizade rota para sempre. Este suceso, así como as historias que chegaban do continente europeo, marcaron profundamente á escritora, quen decidiu plasmar esta historia verídica con trazos de ficción sobre o papel, escribindo este libro protesta da nova situación alemá e máis tendo en conta que Estados Unidos (país de onde era oriúnda a escritora), pola súa forte política de illamento, parecía inmune á crecente atmosfera social e política na que estaba inmersa A Alemaña e o resto de Europa, xa que consideraban que os problemas europeos eran asuntos alleos ó pobo americano.

Read Full Post »